نکات کلیدی

  • آمارهای ارائه‌شده در مجلس از کاهش ۲۴ درصدی کل تجارت خارجی و افت ۲۶ درصدی صادرات کشور حکایت دارد.
  • وزن صادرات ایران ۳۶ درصد افت کرده و هزینه حمل کانتینر از چین تا مرز ۱۳ هزار و ۶۰۰ دلار افزایش یافته است.
  • با وجود رشد واردات کالاهای اساسی و دارو، اختلال در پایانه‌های مرزی و توقف هزاران کامیون تداوم دارد.

اعداد مهم

  • ۲۴ درصد افت حجم کل تجارت خارجی کشور طبق گزارش کمیسیون اقتصادی مجلس
  • ۲۶ درصد کاهش ارزش و ۳۶ درصد افت وزن صادرات ایران
  • ۱۳ هزار و ۶۰۰ دلار جهش کرایه حمل کانتینر از چین به ایران از سطح ۲۸۰۰ دلار سابق
  • ۴۹ درصد کاهش صادرات به امارات در برابر رشد ۵۶ درصدی صادرات به ترکیه

 

inchart

داده‌های رسمی نهادهای اقتصادی و گزارش‌های میدانی از بنادر و پایانه‌های گمرکی حاکی از آن است که حجم تجارت خارجی ایران ۲۴ درصد و ارزش صادرات کشور ۲۶ درصد افت کرده است. این ارقام که از سوی کمیسیون اقتصادی مجلس به نقل از گزارش وزارت صنعت، معدن و تجارت منتشر شده، با ادعای بی‌اثری فشارهای خارجی بر مبادلات تجاری همخوانی ندارد؛ به‌ویژه آنکه وزن کالاهای صادراتی نیز ۳۶ درصد کاهش یافته و وزن کل مبادلات تجاری در نیمه نخست سال افتی ۳۴ درصدی را تجربه کرده است.

بررسی گلوگاه‌های تجاری نشان می‌دهد وابستگی نزدیک به ۸۰ درصدی صادرات و ۶۵ درصدی واردات کشور به مسیرهای دریایی، هم‌زمان با جهش هزینه‌های ترانزیت، محدودیت‌های سنگینی به زنجیره تأمین تحمیل کرده است. به گفته فعالان بخش خصوصی، کرایه حمل هر کانتینر از مبدأ چین از حدود ۲۸۰۰ دلار به ۱۳ هزار و ۶۰۰ دلار افزایش یافته و توقف بیش از ۴ هزار کامیون در مرز ترکیه و ۳۶۰۰ دستگاه در مرز میرجاوه، هزینه‌های لجستیک و انبارداری محموله‌های بازرگانی را به میزان چشمگیری بالا برده است.

اگرچه روند ورود اقلام ضروری نظیر دارو و کالاهای اساسی رشد نشان می‌دهد و صادرات به کشورهایی مانند ترکیه ۵۶ درصد و افغانستان و عمان ۲۳ درصد بیشتر شده، اما هم‌زمان صادرات به مقاصد اصلی نظیر امارات ۴۹ درصد کاهش یافته است. همچنین در بخش تخصیص ارز واردات نیز از میان ۶۰۰ کد کالایی معرفی‌شده به بانک مرکزی، تنها ۶۶ قلم کالا موفق به دریافت ارز مرکز مبادله شده‌اند که فشار مضاعفی بر تأمین مواد اولیه واحدهای تولیدی وارد کرده است.