بودجهبندی شخصی چیست و چرا در ایران امروز حیاتی است؟
بودجهبندی شخصی یعنی بدانید هر ماه چقدر درآمد دارید و این درآمد قرار است قبل از خرج شدن، برای چه بخشهایی از زندگی، پسانداز و اهداف مالی اختصاص پیدا کند. بودجهبندی فقط به معنی کمتر خرج کردن نیست. هدف اصلی آن این است که بین درآمد، هزینههای ضروری، خواستهها، پسانداز، بدهی و اهداف مالی تعادل ایجاد کنید. اگر ذخیره مالی نداشته باشید، یک هزینه پیشبینینشده مانند تعمیر خودرو، هزینه درمان یا کاهش موقت درآمد میتواند بودجه ماهانه شما را بههم بزند. بنابراین در کنار کنترل هزینهها، ایجاد صندوق اضطراری و برنامهریزی برای حفظ قدرت خرید نیز اهمیت دارد.تفاوت بودجهبندی با صرفهجویی ساده
- صرفهجویی: تلاش برای کاهش هزینهها
- بودجهبندی: مشخص کردن اولویت هر ریال از درآمد برای رسیدن به اهداف مالی
تأثیر تورم بر قدرت خرید ایرانیها
مقایسه مستقیم اینکه «۱۰ میلیون تومان در سال ۱۴۰۰ امروز دقیقاً معادل چند میلیون تومان است» بدون مشخص کردن شاخص قیمت و بازه زمانی دقیق میتواند گمراهکننده باشد. اما روند تورم سالهای اخیر نشان میدهد که قدرت خرید پول بهشدت تحت فشار قرار گرفته است؛ به همین دلیل، بودجهبندی در ایران باید علاوه بر کنترل مخارج، بازنگری منظم و برنامهای برای پسانداز و سرمایهگذاری متناسب با شرایط فرد داشته باشد. طبق آمار رسمی، تورم سالانه در سال ۱۴۰۴ حدود ۴۸.۳٪ گزارش شده است.بهترین روشهای بودجهبندی شخصی در سال ۱۴۰۵
هیچ روش بودجهبندی برای همه افراد بهترین نیست. درآمد، میزان اجاره، تعداد اعضای خانواده، بدهی، اهداف مالی و ثبات درآمد تعیین میکنند کدام روش برای شما مناسبتر است. ۵ روش کاربردی که میتوانید در ایران استفاده کنید:| روش | مناسب برای | سختی اجرا |
|---|---|---|
| ۵۰-۳۰-۲۰ | شروع بودجهبندی و داشتن یک چارچوب ساده | خیلی آسان |
| صفرپایه | افرادی که میخواهند برای تمام درآمد خود مقصد مشخص کنند | متوسط |
| روش پاکت | کنترل دقیق هزینههای دستهبندیشده | آسان |
| ابتدا به خودتان بپردازید | افرادی که در پسانداز کردن مشکل دارند | آسان |
| بودجه معکوس | افرادی که هدف مالی مشخص و بلندمدت دارند | متوسط |
قانون ۵۰-۳۰-۲۰: یک نقطه شروع ساده برای بودجهبندی
قانون ۵۰-۳۰-۲۰ را بهتر است بهعنوان یک چارچوب شروع در نظر بگیرید، نه یک قانون ثابت که برای همه خانوادهها مناسب باشد. در شهرهایی با اجاره بالا یا برای خانوارهایی با درآمد پایین، ممکن است هزینههای ضروری بخش بسیار بیشتری از درآمد را مصرف کنند. یک نمونه ساده با درآمد ماهانه ۲۰ میلیون تومان:| بخش | درصد پیشنهادی | مثال با درآمد ۲۰ میلیون تومان |
|---|---|---|
| نیازهای ضروری | ۵۰٪ | ۱۰ میلیون تومان |
| خواستهها و تفریح | ۳۰٪ | ۶ میلیون تومان |
| پسانداز، سرمایهگذاری و پرداخت بدهی | ۲۰٪ | ۴ میلیون تومان |
۵۰٪ نیازهای ضروری در ایران شامل چیست؟
بسته به شرایط زندگی، هزینههای ضروری میتواند شامل موارد زیر باشد:- اجاره یا قسط مسکن
- خوراک و مواد غذایی
- حملونقل، بنزین، تاکسی و مترو
- آب، برق، گاز و اینترنت
- بیمه
- حداقل پرداخت اقساط و بدهیها
- سایر هزینههایی که برای حفظ سطح پایه زندگی ضروری هستند
۸ مرحله عملی برای بودجهبندی شخصی از صفر تا صد
مرحله ۱: درآمد خالص ماهانه را دقیق محاسبه کنید
درآمد خالص خود را بعد از کسر مواردی مانند بیمه و مالیات محاسبه کنید. درآمدهای جانبی مانند فریلنسری، اجاره یا سود سرمایهگذاری را نیز، در صورتی که واقعاً قابل اتکا هستند، در محاسبات وارد کنید. اگر درآمد شما متغیر است، بهتر است برای بودجه پایه از میانگین محافظهکارانه درآمد چند ماه گذشته استفاده کنید و درآمدهای غیرقطعی را خرج ثابت در نظر نگیرید.مرحله ۲: ۳۰ روز همه هزینهها را ثبت کنید
به مدت حداقل یک ماه تمام هزینهها را ثبت کنید؛ حتی هزینههای کوچک. قهوه ۲۰ هزار تومانی، خریدهای اینترنتی کوچک، تاکسی، اشتراکها و پرداختهای روزمره را هم بنویسید. میتوانید از اپلیکیشن، فایل اکسل یا حتی کاغذ استفاده کنید. هدف این مرحله قضاوت کردن درباره خرجها نیست؛ ابتدا باید تصویر واقعی از الگوی مصرف خودتان داشته باشید.مرحله ۳: هزینهها را به دستههای مشخص تقسیم کنید
در سادهترین حالت، هزینهها را به دو گروه ثابت و متغیر تقسیم کنید:- ثابت: اجاره، اقساط، برخی اشتراکها و پرداختهای منظم
- متغیر: رستوران، خرید لباس، تفریح، هدیه و بسیاری از هزینههای روزمره
- هزینههای دورهای: بیمه سالانه، تعمیر خودرو، خرید لوازم، سفر و سایر هزینههایی که هر ماه اتفاق نمیافتند اما قابل پیشبینی هستند.
مرحله ۴: اهداف مالی SMART بنویسید
هدف مالی باید مشخص، قابل اندازهگیری، دستیافتنی، مرتبط با شرایط شما و دارای زمانبندی باشد: Specific – Measurable – Achievable – Relevant – Time-bound مثال:تا پایان سال ۱۴۰۵، مبلغ ۱۰۰ میلیون تومان برای پیشپرداخت خانه پسانداز میکنم.هدف مبهمی مانند «میخواهم بیشتر پسانداز کنم» بهتنهایی قابل پیگیری نیست. اما هدف مشخص بالا به شما میگوید چقدر، برای چه کاری و تا چه زمانی باید پول کنار بگذارید.
مرحله ۵: پول را طبق روش انتخابی تخصیص دهید
بعد از دریافت درآمد، سهم هر بخش را مشخص کنید و تا حد امکان مبلغ پسانداز را پیش از شروع هزینههای اختیاری جدا کنید. اگر شرایط مالی اجازه میدهد، میتوانید مبلغ مشخصی را به یک حساب جداگانه منتقل کنید تا احتمال خرج شدن آن کمتر شود. اگر بخشی از پول قرار است وارد سرمایهگذاری شود، ابتدا میزان ریسکپذیری، افق زمانی و نیاز شما به نقدینگی را مشخص کنید. برای ساخت یک استراتژی شخصی سرمایهگذاری میتوانید از پارادایم؛ استراتژی سرمایهگذاری شخصی استفاده کنید.مرحله ۶: ابزار مناسب انتخاب کنید
ابزار بودجهبندی باید متناسب با سبک زندگی شما باشد. اگر با اکسل راحت هستید، یک فایل ساده کافی است؛ اگر ثبت دستی هزینهها برایتان سخت است، از ابزارهای دیجیتال استفاده کنید. اگر در کنار بودجهبندی قصد دارید وضعیت بازارهای مالی و نمودارها را نیز بررسی کنید، اینچارت میتواند برای بررسی دادههای بازار مورد استفاده قرار گیرد. برای استفاده مستقیم از ابزار نیز میتوانید وارد نسخه آنلاین اینچارت شوید.مرحله ۷: هر هفته ۱۰ دقیقه بررسی کنید
هفتهای یک بار، مثلاً یکشنبه شب، فقط ۱۰ دقیقه زمان بگذارید و بررسی کنید:- چقدر از بودجه هر دسته مصرف شده است؟
- آیا از سقف تعیینشده عبور کردهاید؟
- در هفته آینده چه هزینهای در پیش دارید؟
- آیا مبلغ پسانداز طبق برنامه کنار گذاشته شده است؟
مرحله ۸: هر ماه بودجه را تنظیم کنید
بودجه یک سند ثابت نیست. درآمد، اجاره، قیمت مواد غذایی، هزینه حملونقل و سایر مخارج ممکن است تغییر کنند؛ بنابراین بودجه را حداقل ماهی یکبار بازبینی کنید. در شرایط تورمی، بهجای اینکه صرفاً درصدهای ثابت را برای همیشه حفظ کنید، مبالغ واقعی هزینهها و اهداف مالی خود را مرتب بهروزرسانی کنید. اگر میخواهید در کنار مدیریت بودجه، مهارتهای بیشتری درباره بازارهای مالی، معاملهگری و سرمایهگذاری یاد بگیرید، میتوانید دورههای آموزشی مرتبط را در دورههای آموزشی فایننس بررسی کنید.
چگونه تمام درآمد و هزینههای خود را دقیق ردیابی کنیم؟
برای ردیابی هزینهها لازم نیست حتماً از یک ابزار خاص استفاده کنید. مهمتر از ابزار، ثبت منظم و دستهبندی درست هزینهها است.
سه روش ساده و کاربردی:
| روش | مزایا | معایب |
|---|---|---|
| اپلیکیشن بودجهبندی | ثبت سریع، دستهبندی و گزارشگیری | امکانات و سطح دسترسی به اطلاعات در هر اپ متفاوت است |
| اکسل یا Google Sheets | رایگان، قابل تنظیم و مناسب تحلیل | نیاز به ثبت و مدیریت دستی |
| دفترچه یا ثبت دستی | ساده و بدون وابستگی به اپلیکیشن | زمانبر و دشوارتر برای گزارشگیری |
اگر تازه شروع کردهاید، حتی یک فایل ساده با چهار ستون تاریخ، مبلغ، دسته هزینه و توضیح میتواند کافی باشد. بعد از یک ماه، همین اطلاعات به شما نشان میدهد بیشترین بخش درآمدتان دقیقاً کجا مصرف میشود.
بهترین اپلیکیشنهای بودجهبندی شخصی ایرانی و خارجی در سال ۱۴۰۵
در انتخاب اپلیکیشن بودجهبندی، فقط به امتیاز فروشگاه یا تعداد دانلود توجه نکنید. قابلیتهایی مانند امنیت اطلاعات، امکان پشتیبانگیری، کیفیت گزارشها، سازگاری با بانکها و میزان دسترسی اپلیکیشن به اطلاعات مالی اهمیت بیشتری دارند.
نکته مهم درباره فهرستهای قدیمی این است که بعضی اپلیکیشنهای مشهور دیگر فعال نیستند. برای مثال، Mint در ۲۳ مارس ۲۰۲۴ بهطور رسمی تعطیل شد و کاربران آن به سمت Credit Karma هدایت شدند؛ بنابراین نمیتوان آن را در فهرست اپلیکیشنهای فعال بودجهبندی سال ۱۴۰۵ قرار داد.
بنابراین اگر قصد معرفی اپلیکیشنهای ایرانی یا خارجی را دارید، بهتر است در نسخه نهایی مقاله، نام، وضعیت فعلی، قیمت و امتیاز هر اپلیکیشن در زمان انتشار مقاله دوباره بررسی و با منبع مشخص ثبت شود. امتیازهایی مانند ۴.۸ یا ۴.۷ بدون ذکر فروشگاه، تاریخ بررسی و تعداد رأی، اطلاعات قابل اتکایی برای مقاله نیستند.
بودجهبندی شخصی در شرایط تورمی؛ ویژه ایران ۱۴۰۵
در شرایط تورمی، بودجهبندی فقط به معنی کم کردن هزینهها نیست. مسئله مهم این است که قدرت خرید درآمد خود را مدیریت کنید و بودجه را مرتب با تغییر قیمتها و درآمدتان تطبیق دهید.
بهجای اینکه هر ماه یک درصد ثابت به بودجه خوراک اضافه کنید، بهتر است هزینههای واقعی خود را بررسی کنید و بودجه ماه بعد را بر اساس قیمتهای جدید تنظیم کنید.
۴ راهکار عملی:
- هزینههای ضروری را ماهانه بازبینی کنید. خوراک، مسکن و حملونقل معمولاً سهم مهمی از هزینه خانوار را تشکیل میدهند.
- خریدهای غیرضروری را از خریدهای ضروری جدا کنید. این کار باعث میشود در زمان افزایش قیمتها بدانید کدام هزینهها واقعاً قابل کاهش هستند.
- برای خریدهای قابل پیشبینی برنامه داشته باشید. خرید عمده فقط زمانی منطقی است که واقعاً مصرف میکنید و هزینه نگهداری یا خواب سرمایه آن بیشتر از منفعت خرید نباشد.
- صندوق اضطراری ایجاد کنید. هدف رایج، داشتن چند ماه هزینه ضروری زندگی در یک دارایی یا حساب نقدشونده و کمریسک است؛ عدد مناسب به ثبات درآمد، تعداد افراد خانواده و میزان تعهدات مالی شما بستگی دارد.
در شرایط تورمی، نگهداری تمام پسانداز به شکل نقد نیز میتواند باعث کاهش قدرت خرید شود؛ اما این موضوع به معنی تبدیل تمام پول به داراییهای پرریسک نیست. ابتدا باید نیاز به نقدینگی و صندوق اضطراری مشخص شود و سپس درباره سرمایهگذاری تصمیمگیری شود.
چگونه با درآمد کم هم بودجهبندی موفق داشته باشیم؟
فرض کنید کارمندی ۲۸ ساله در تهران، ماهانه ۱۴.۵ میلیون تومان درآمد خالص دارد و هزینههایش به شکل زیر است:
| دسته | مبلغ | سهم از درآمد |
|---|---|---|
| اجاره اشتراکی | ۶ میلیون تومان | حدود ۴۱.۴٪ |
| خوراک و حملونقل | ۴.۲ میلیون تومان | حدود ۲۹٪ |
| قبض و اینترنت | ۱ میلیون تومان | حدود ۶.۹٪ |
| تفریح و لباس | ۱.۸ میلیون تومان | حدود ۱۲.۴٪ |
| پسانداز | ۱.۵ میلیون تومان | حدود ۱۰.۳٪ |
| جمع | ۱۴.۵ میلیون تومان | ۱۰۰٪ |
این مثال نشان میدهد حتی با درآمد محدود نیز میتوان یک مبلغ مشخص برای پسانداز در نظر گرفت؛ البته این اعداد صرفاً یک نمونه آموزشی هستند و نمیتوان از آن نتیجه گرفت که چنین بودجهای برای همه افراد در تهران یا سایر شهرها مناسب است.
نکته مهم این است که اگر هزینههای ضروری شما در حال حاضر بسیار بالا هستند، هدف اولیه لزوماً پسانداز ۲۰٪ نیست. میتوانید با مبلغی کوچکتر شروع کنید و با افزایش درآمد یا کاهش برخی هزینههای قابلکنترل، نرخ پسانداز را بهتدریج افزایش دهید.
بودجهبندی برای ترید و سرمایهگذاری؛ مدیریت ریسک
ترید نباید با پول موردنیاز برای اجاره، خوراک، درمان، اقساط یا سایر هزینههای ضروری انجام شود.
همچنین نباید ترید را بهعنوان راهی برای جبران سریع کمبود درآمد یا رسیدن قطعی به اهداف مالی در نظر گرفت. بازارهای مالی، بهخصوص معاملات اهرمی، فارکس و بسیاری از معاملات رمزارزی، میتوانند با زیان قابلتوجه همراه باشند.
بنابراین بهتر است بودجه زندگی، صندوق اضطراری و سرمایهگذاری بلندمدت از سرمایهای که برای معاملات پرریسک در نظر گرفتهاید جدا باشند.
چند اصل مهم برای مدیریت بودجه ترید
بهجای ارائه یک درصد ثابت برای همه افراد، این اصول را در نظر بگیرید:
- با پولی ترید کنید که از دست دادن آن زندگی روزمره شما را مختل نمیکند.
- سرمایه موردنیاز برای هزینههای ضروری و صندوق اضطراری را وارد معاملات پرریسک نکنید.
- برای هر معامله، قبل از ورود مشخص کنید حداکثر چه مقدار از سرمایه معاملاتی را حاضر به از دست دادن هستید.
- حجم معامله را بر اساس حد ضرر و میزان ریسک قابلقبول تعیین کنید، نه صرفاً بر اساس موجودی حساب.
- سود و زیان معاملات را از بودجه ماهانه زندگی جدا نگه دارید.
- از اهرم بالا و افزایش حجم معامله برای جبران ضررهای قبلی استفاده نکنید.
درصد ۱ تا ۲٪ ریسک در هر معامله یک قاعده رایج در برخی روشهای مدیریت ریسک است، اما قانون قطعی یا تضمینکننده موفقیت نیست. میزان ریسک باید با استراتژی، سرمایه، تجربه، افق زمانی و تحمل زیان فرد هماهنگ شود.
اگر برای مدیریت سرمایه و طراحی استراتژی سرمایهگذاری به یک چارچوب ساختاریافته نیاز دارید، پارادایم میتواند در این بخش از مسیر مورد استفاده قرار گیرد.
مثال عملی
فرض کنید کل سرمایهای که فرد برای معاملات پرریسک کنار گذاشته ۸۰ میلیون تومان است.
اگر فرد تصمیم بگیرد در هر معامله حداکثر ۱٪ از سرمایه معاملاتی را در معرض زیان قرار دهد:
۸۰ میلیون × ۱٪ = ۸۰۰ هزار تومان
این عدد، «مبلغ معامله» نیست؛ بلکه حداکثر زیان برنامهریزیشده در آن معامله است. حجم واقعی معامله باید بر اساس نقطه ورود، حد ضرر و ساختار بازار تعیین شود.
این تفاوت بسیار مهم است؛ چون ریسک ۱٪ به این معنی نیست که باید فقط ۸۰۰ هزار تومان معامله کنید.
برای بررسی دادهها و نمودارهای بازار نیز میتوانید از اینچارت استفاده کنید.
اشتباهات مهم در بودجهبندی شخصی
- فراموش کردن هزینههای سالانه و دورهای مانند بیمه، تعمیرات و عیدی
- نداشتن صندوق اضطراری
- مخلوط کردن حساب هزینههای روزمره با حساب سرمایهگذاری یا معاملات
- اتکا به حافظه بهجای ثبت واقعی هزینهها
- تعیین بودجه بر اساس درآمد ایدهآل بهجای درآمد واقعی
- استفاده از پول موردنیاز زندگی برای جبران ضررهای معاملاتی
- تغییر ندادن بودجه با وجود تغییر قابلتوجه درآمد یا هزینهها
چرا ترید باید بخشی از برنامه مالی باشد، نه کل زندگی مالی؟
ترید فعالیتی پرریسک است و نباید ستون اصلی برنامه مالی خانوار باشد. اگر بخش عمده سرمایه یا درآمد فرد به معاملات وابسته باشد، یک دوره زیان میتواند علاوه بر سرمایهگذاری، بودجه زندگی او را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
بهتر است ابتدا هزینههای ضروری، بدهیهای مهم و صندوق اضطراری مدیریت شوند و سپس، در صورت داشتن دانش و پذیرش ریسک، بخش مشخصی از سرمایه قابلریسک به معاملات اختصاص پیدا کند.
هدف مدیریت ریسک این نیست که ضرر را غیرممکن کنیم؛ هدف این است که یک یا چند معامله ناموفق نتواند کل وضعیت مالی شما را از بین ببرد.
به همین دلیل، ترید بهتر است در کنار سایر اجزای برنامه مالی مانند پسانداز، سرمایهگذاری بلندمدت و مدیریت نقدینگی قرار بگیرد، نه اینکه جایگزین آنها شود.
اگر قصد دارید دانش خود را در زمینه بازارهای مالی، سرمایهگذاری و مدیریت سرمایه عمیقتر کنید، میتوانید دورههای آموزشی فایننس را نیز بررسی کنید.چگونه سرمایه مخصوص ترید را از پسانداز و هزینههای زندگی جدا کنیم؟
یکی از مهمترین اصول در مدیریت مالی موفق، تفکیک منابع مالی است. برای ترید، بهتر است یک حساب یا سبد مالی جداگانه برای سرمایه معاملاتی در نظر بگیرید تا فعالیتهای پرریسک شما با پسانداز، هزینههای ضروری و سرمایه موردنیاز زندگی روزمره تداخل پیدا نکند. این تفکیک کمک میکند حتی در صورت زیان معاملاتی، امنیت مالی شخصی شما تا حد زیادی حفظ شود. استفاده از حسابهای بانکی یا کیفپولهای دیجیتال جداگانه برای فعالیتهای معاملاتی نیز میتواند به ایجاد این مرزبندی کمک کند. علاوه بر این، ایجاد یک بودجهبندی دقیق برای هر بخش از زندگی، بهخصوص در شرایط تورمی، به شما کمک میکند کنترل بیشتری بر درآمد، هزینه، پسانداز و سرمایه قابلریسک خود داشته باشید. بهجای تعیین یک درصد ثابت برای همه افراد، بهتر است ابتدا هزینههای ضروری، بدهیها، صندوق اضطراری و اهداف مالی مشخص شوند و سپس مبلغی که توانایی پذیرش زیان آن را دارید به ترید اختصاص دهید. برای ثبت و بررسی بهتر وضعیت مالی و تحلیل بازار، استفاده از ابزارهای تخصصی نیز میتواند فرآیند تصمیمگیری را منظمتر کند. اینچارت بهعنوان ابزار چارت آنلاین بازارهای مالی، میتواند برای بررسی نمودارها و تحلیل بازار در کنار یک برنامه مدیریت سرمایه مورد استفاده قرار گیرد.نسبتهای مناسب تخصیص سرمایه در ترید برای سال ۱۴۰۵
در سال ۱۴۰۵، به دلیل تورم بالا و نوسانات قابلتوجه اقتصادی و بازارهای مالی، تخصیص سرمایه به ترید باید با احتیاط بیشتری انجام شود. با این حال، نمیتوان یک درصد ثابت مانند ۱۰ یا ۱۵ درصد را بهعنوان «نسبت استاندارد» برای تمام معاملهگران تعیین کرد. مقدار سرمایه معاملاتی باید بر اساس درآمد، هزینههای ضروری، میزان پسانداز، بدهیها، وجود یا نبود صندوق اضطراری و تحمل ریسک فردی تعیین شود. یک اصل مهم این است که پول موردنیاز برای اجاره، مخارج ضروری، درمان، اقساط یا سایر تعهدات کوتاهمدت نباید وارد معاملات پرریسک شود. بهعنوان یک چارچوب نمونه، فردی که صندوق اضطراری مناسبی دارد و بدهی پرهزینهای ندارد، میتواند بخشی از سرمایه قابلریسک خود را به معاملات کوتاهمدت اختصاص دهد و بخش دیگری را برای اهداف بلندمدت یا داراییهای با ریسک پایینتر نگه دارد. این نسبتها باید نمونه آموزشی در نظر گرفته شوند، نه نسخهای یکسان برای همه. برای افرادی که میخواهند پیش از ورود جدیتر به بازار، استراتژی سرمایهگذاری شخصی خود را مشخص کنند، پارادایم میتواند در طراحی یک چارچوب منظم برای تصمیمگیری سرمایهگذاری مورد استفاده قرار گیرد.بودجهبندی ترید در بازارهای پرنوسان ایران و ارز دیجیتال
| مورد | تخصیص نمونه | توضیحات |
|---|---|---|
| سرمایهگذاری بلندمدت | ۵۰٪ | سرمایهای برای اهداف بلندمدت که میتواند با توجه به شرایط فرد بین داراییهایی مانند صندوقها، سهام یا سایر گزینههای سرمایهگذاری تقسیم شود. |
| سرمایهگذاری کوتاهمدت | ۲۰٪ | بخشی از سرمایه قابلریسک برای فرصتهای کوتاهمدت بازار؛ میزان آن باید با تحمل ریسک فرد متناسب باشد. |
| بودجه اضطراری | ۱۵٪ | ذخیرهای برای هزینههای پیشبینینشده و جلوگیری از فروش اجباری داراییها در شرایط نامناسب بازار. |
| پسانداز و داراییهای کمریسکتر | ۱۰٪ | بخشی از منابع برای حفظ نقدشوندگی و کاهش ریسک کلی سبد. |
| سرمایه معاملاتی پرریسک | ۵٪ | نمونهای از سرمایهای که فرد میتواند برای معاملات پرریسکتر در نظر بگیرد؛ این عدد نسخه عمومی یا استاندارد نیست. |
